Piyasanın morali bozuk

ATSO Başkanı Davut Çetin, 2018 yılında turizmde rekor kırılmasına ve Türkiye ortalaması üzerindeki performansa rağmen, son aylarda ekonomideki bozulmanın Antalya’yı da etkilediğini ve moralleri bozduğunu söyledi. Çetin, bu yıl 15 milyona yakın yabancı turist bekleyen Antalya’nın karamsarlığa kapılmamasını da istedi. Çetin, “Bu avantajımızı değerlendirmeye ve Antalya’da turizmi ve ticareti çeşitlendirmeye çalışmalıyız” dedi.

Piyasanın morali bozuk

Piyasanın morali bozuk

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı Davut Çetin, Meclis Başkanı Süleyman Özer, Başkan Yardımcısı M.Cihangir Deniz ve Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Ayhan Kızılsavaş, “2018 Değerlendirme, 2019 Beklenti ve Piyasa Anketi Değerlendirme" toplantısında Antalya basınıyla bir araya geldi. Başkan Çetin, Su Hotel'de düzenlenen toplantıda 2018 yılı sonunda yapılan beklenti anketinin sonuçlarını ve gündeme dair görüşlerini aktardı.

BAZEN İYİMSER, BAZEN KÖTÜMSERİZ

Ekonomide durgunluk ve küçülme döneminde olunduğunu hatırlatan Çetin, “Herkes bunun ne kadar süreceğini, ekonominin nereye gideceğini merak ediyor. Biz verileri izliyoruz, ama verileri izlemek yetmiyor. Ekonomide net öngörü yapabilmek için, para ve maliye politikalarında ne zaman hangi adımların atılacağını bilmek gerekiyor. Türkiye’de genellikle kısa vadeli öngörü yapabiliyoruz. Bu dönemde ekonomide beklentileri yönetmek çok önemli bir husustur. Türkiye’de bazen çok iyimser, bazen çok kötümser oluyoruz. Ekonomiye tozpembe bakmak da karanlık bakmak da doğru değildir. Ayrıca, makro ekonomide değişiklik büyük şirketleri daha fazla etkiler, KOBİ’lerin daha esnek olması gerekir. Hepimiz daha iyi hesap yapmayı, daha iyi önlem almayı öğrenmeliyiz. Oda olarak biz her zaman verileri paylaşarak hem ekonomi yönetimini hem üyelerimizi uyarmaya çaba harcıyoruz. Son dönemde bir karamsarlık havası var, elbette ekonomide sorun çok, ama biz Antalya olarak birçok artılara sahibiz, geleceğe güvenimizi kaybetmemeliyiz” dedi.

ANTALYA DA ETKİLENDİ

“Antalya ekonomisindeki veriler Türkiye genelinden biraz daha iyi olmakla birlikte, yavaşlamanın hızlandığını görüyoruz” diyen Davut Çetin, şöyle devam etti: “2018 yılı turizmde bir rekor yılı oldu. Diğer verilerde de Türkiye ortalamasından daha iyi bir performans kaydettik. Çalışan sayısı artışı Türkiye’de negatif iken, Antalya’da yüzde 5.5 arttı. Karşılıksız çek oranı son aylarda yüzde 4’e çıktı, fakat yıl ortalaması makul düzeyde kaldı. Konut satışları Türkiye’de eksi iken, Antalya’da yüzde 4.4 oranında arttı. Yılsonuna kadar veriler böyle geldi, fakat son aylarda Antalya verilerinde de bozulma başladı. Ocak ayında KDV tahsilatında halen Türkiye'ye göre daha iyi durumdayız, ama yavaşlama görüyoruz. Konut satışlarımız Ocak ayında Türkiye ortalamasıyla aynı ölçüde, yaklaşık dörtte bir oranında düştü. 2018 yılında turizmde rekor kırmamıza ve Türkiye ortalaması üzerindeki performansa rağmen, son aylarda ekonomideki bozulma Antalya’yı da etkiledi ve moralleri bozdu.”

ANKET 1081 İŞYERİNDE UYGULANDI

Kent merkezinde küçük esnafın durumunu anlamak için yaptıkları ankette aynı moral bozukluğunu ve karamsarlığı gördüklerini kaydeden Çetin, şöyle dedi: “Salı günü küçük bir meclis anketi yaptık, orada da benzer sonuçlar ortaya çıktı. Bu yıl 1081 işyerinde anket uygulandı. Anket yapılan sektörleri ve bölgeleri kent merkezindeki üye profilimize ve perakende ticaretin yapısına göre belirliyoruz.

Anketi üç merkez ilçemizde cadde ticareti yoğunluğuna göre yapıyoruz. İşyerlerinin yüzde 61 Muratpaşa ilçemizdedir. AESOB üyelerini de ankete dahil ediyoruz. Yüzde 54 bizim üyemiz, yüzde 46 AESOB üyesi.”

İŞYERLERİNİN ÇOĞU KİRALIK

“İşyerlerinin dağılımı bizim üye dağılımız esasına göre belirlendi. Yarısına yakını yeme-içme yeri, market-gıda sektörü şirketleri. Antalya’da işyerlerinin ezici kısmı kiralık işyeri, bu yıl kendi mülkü olan işyeri oranında bir artış görüyoruz. Bunun bir kısmı örneklemin değişmesindendir, ama yeni inşaatlar ve işyeri sayısı artışı da bunu teşvik etmektedir. Anket, bayi ve şube oranlarının düşüş, tek işyeri oranının artış olduğunu göstermektedir. Son yıllarda bayilik zayıflıyor, kent merkezinde ya tek işyeri ya da franchise türü işletmeler artıyor. Özellikle internet üzerinden satışlar geleneksel yapıyı değiştiriyor. İşletmelerin yüzde 85’inde ortaklık olmadığını görüyoruz.”

ESNAF KARAMSAR

Bu yıl yapılan ankette işyerlerine 2017 satışlarını ve 2018 satışlarını ayrı ayrı sorduklarını ifade eden Çetin, “2018'de satış değişimi daha kötü görünüyor. Bu yıl turist sayısı arttı, merkeze gelen turist de arttı. Özellikle kur artışı döviz cinsinden bazı fiyatları düşürdü AVM'lerde alışveriş yapan daha fazla turist gördük. Buna rağmen böyle bir sonuç, ya son aylardaki düşüşü yansıtmaktadır ya karamsarlık anket cevaplarına yansımıştır. Bir diğer önemli sorumuz turizmden etkilenme oranıdır. İlginç bir durum, turizmle bağlantısı olmayan işyeri oranının yüzde 31’e yükselmiş olmasıdır. Yeme-içme yerlerinde, market-gıda işletmelerinde ve dayanıklı tüketimde turizmle bağlı olmadığını söyleyenler yüzde 34 oranındadır. Bu nedenle anket genelinde oran yükselmiştir. Buna karşılık giyim, kuyum, deri sektörlerinde ise turizme bağımlılık yüzde 75 düzeyindedir ve bu sektörlerde turizme bağımlılık artmıştır” diye konuştu.

İŞSİZLİK İLK SIRADA

Ankette 2019 yılıyla ilgili satış beklentisinin olumsuz çıktığını hatırlatan Çetin, “Satışlarda azalma bekleyen oranı bir önceki yıl yüzde 30 iken, bu yıl yüzde 57’ye çıktı. Bu karamsarlık oranı kent merkezindeki konaklama sektöründe bile yüzde 40’tır. Bazı sektörlerde yüzde 60’a çıkmaktadır. Turizmde artışın devam etmesini beklerken, buna rağmen işletmelerde karamsarlığın beklediğimizden fazla olduğunu anlıyoruz. İşyerlerinin destek taleplerinin sıralaması da değişmemiştir. Vergi ve prim indirimi, kredi faizi indirimi, kira desteği ilk 4 sıradadır. Ancak, daha sonraki grupta önceki yıl ödeme erteleme talepleri varken, bu yıl kredi ve tahsilat öne çıkmıştır.

Bir önemli hususta Türkiye ekonomisi sorunlarıyla ilgili sorudadır. İşsizlik ilk sıraya çıkmıştır. Ekonomide belirsizlik ikinci sırada yerini korumaktadır. Faiz oranlarının yüksekliği önceki yıl gibi, üçüncü sırada. Dış politika sorunları ikinci sıradan beşinci sıraya gerilemiştir. Türkiye ekonomisine ilişkin beklenti Antalya ekonomisi beklentisinden daha olumsuzdur” dedi.

TÜRKİYE GENELİNDE İYİYİZ

Davut Çetin, açıklamasının sonunda 15 milyon turisti ağırlayan bir kentte karamsar olunmamasının da altını çizerek şöyle konuştu: “2018’de turizmde ve birçok veride iyileşmeye rağmen ekonomideki kur şoku, finansman sorunu ve durgunluk karamsarlığı artırmıştır. Meclis anketimizde de bu karamsarlık vardı. Başlangıçta söylediğim gibi ya çok iyimser ya çok kötümser oluyoruz, oysa daha rasyonel olmaya çalışmalıyız. Üyelerimize ve esnafımıza şu mesajı vermek isterim. Biz bu yıl 15 milyona yakın yabancı turist bekliyoruz. Böyle bir kentte karamsarlığa, ümitsizliğe kapılmamalıyız. Veriler Türkiye genelinden iyi olduğumuzu gösteriyor. Bu avantajımızı değerlendirmeye ve hep birlikte Antalya’da turizmi çeşitlendirmeye, kent turizmini geliştirmeye, ticaretimizi geliştirmeye çalışmalıyız.”

EML, ATSO'YA GEÇİYOR

Çetin, TOBB'da imzalanan protokolü kapsamında Merkez Endüstri Meslek Lisesi'ni devralacaklarını da açıkladı. Okumda hem Milli Eğitim Müdürlüğü hem de ATSO'nun olduğu bir yönetim kurulacağını ifade eden Çetin, “İstenilen öğretmenlerle, istenilen müfredatla, istenilen bölümlerle endüstri meslek lisesinde bölümler açılacak. Bunlar proje okullar olacak, 81 ilde 81 okul olacak. Bu okullar proje okullar olacak. Tahmin ediyorum, bir süre sonra bütün endüstri meslek liseleri odalara devredilecektir. Yıllardır hayalimizdi. Özel bir endüstri meslek lisesi açacağımızı söylemiştik, şu an buna gerek kalmadı. Aranan elemanı yetiştirme anlamında hepimiz beraber çalışacağız" dedi


Kubilay ELDEMİRCİ

 

 

 

 

 

 

 


Yorum Yap